Metadata

Uit NCDD WIKI
Ga naar: navigatie, zoeken


Metadata wordt wel omschreven als ‘data over data’. Het gaat hier om een essentieel onderdeel van digitale preservering . Metadata voegen waarde toe aan de te behouden data doordat ze deze beschrijven en administreren, zodat ze ook op de lange termijn kunnen worden gebruikt en geraadpleegd.

Om digitale collecties te kunnen preserveren is het nodig om meerdere soorten metadata aan te maken en te beheren. Sommige metadata worden gecreëerd door de producer of de maker van digitale objecten. Di type wordt vaak aangeduid als “originele metadata” . Gedurende de hele levenscyclus van een object, dus ook na de ingest in het digitaal archief, zullen door de organisatie zelf ook metadata worden toegevoegd.  Het is belangrijk dat hiervoor beleid is geformuleerd.

De originele metadata moet worden bewaard om de herkomst van het digitale object zeker te stellen en zo bij te dragen aan de authenticiteit van de bestanden. Deze metadata zijn onveranderlijk vergeleken bij onderstaande typen metadata, die vaak (automatisch en manueel) worden gegenereerd op het moment dat de digitale collectie wordt ge-ingest en die daarna nog worden uitgebreid tijdens andere bewerkingen van de bestanden.

Beschrijvende of bibliografische metadata worden gebruikt om de collectie of het digitale object inhoudelijk te beschrijven. Het gaat dan om informatie over het wie, wat, wanneer, waar e.d. Preserveringsmetadata ( zoals procesmetadata , technische metadata en bepaalde rechtenmetadata ) leggen informatie vast die nodig is om de digitale collectie duurzaam te kunnen behouden en beschikbaar te stellen. Het gaat hierbij onder andere om het documenteren van technische eigenschappen van de bestanden zelf, en van de kenmerken van de technische omgeving waarin het bestand ooit is gemaakt. Beide typen zijn nodig om het object door de tijd en door technologische veranderingen heen, te kunnen reproduceren . Metadata over de processen en bewerkingen die een digitaal object gaandeweg ondergaat, is nodig om te kunnen bewijzen dat een object na ingest niet onbedoeld is gewijzigd (authenticiteit). Rechtenmetadata geven duidelijkheid over de behoud- en gebruiksrechten rond een object of collectie. Structurele metadata zijn gegevens die de samenstelling (bijv. de verschillende filetypen waaruit een object bestaat) en de (interne en onderlinge) relaties en samenhang vastleggen.

Er zijn verschillende standaarden voor al deze typen metadata. Voor de beschrijvende metadata zijn er de bekende standaarden MODS, DCMI en Dublin Core. Voor de preserveringsmetadata is er bijvoorbeeld PREMIS en MIX. Om alle categorieën metadata te structureren kunnen standaarden als Bag-IT of METS worden gebruikt.

Beleidselementen[bewerken]